Archif misol : Hydref 2016

Barclodiad y Gawres

barclodiad-osMan cychwyn: Surf Cafe (SH 31731 73177)
Ar y daith: Gary, Mari, Ifan a Gwenno
Amser: Dydd Mawrth 25 Hydref, 2016: 1400 – 1530
Tywydd: Sych
Pellter:  4½ milltir

Er ei bod hi’n hanner tymor mae pawb mor brysur ag erioed felly dim ond taith fer oedd y pedwar ohonnom yn galu ei gwblhau. Er hyn, roedd pawb yn benderfynol o gael ychydig o awyr iach a chyfle i ymestyn y coesau!

Mae brecwast hyfryd yn golygu fod y Surf Cafe yn le gwych i gychwyn (neu gorffen) y gylchdaith yma, ond yn anffodus doedd dim amser i ni allu lenwi’n boliau heddiw.

Ar ôl cerdded i lawr y lôn tuag at y traeth mae angen troi i’r chwith a cherdded ar hyd Traeth Crigyll heibio Creigiau’r Odyn a Braich yr Orsedd tuag at Traeth Llydan.

Os yw’r llanw’n uchel, mae modd cyrraedd Traeth Llydan wrth gerdded i lawr y brif stryd, ond mae’n llawer brafiach cerdded ar hyd y tywod!

Wrth gyrraedd Traeth Llydan mae modd gweld Barclodiad y Gawres, sef nôd y gylchdaith yma, yn y pellter.

Mae’r llwybr yn un cymharol rhwydd i’w ddilyn ar hyd dywod meddal Traeth Bychan gyda thri clwstwr o greigiau yn dynodi Porth y Tywod, Porth Sûr a Phorth Nobla.

Ar ôl cyrraedd y twyni ben pellaf Porth Nobla mae angen gadael y traeth a chwilio am arwydd Llwybr Maelog sy’n nodi fod y llwybr yn troi tua’r dde o amgylch y penrhyn tuag at Barclodiad y Gawres.

Barclodiad y Gawres yw’r siambr gladdu Neolithig fwyaf yng Nghymru ac os am ymweld â’r siambr ei hun, mae’n rhaid trefnu tywysydd, sydd ar gael ar benwythnosau ac ar Ŵyl y Banc rhwng 1 Ebrill a 31 Hydref. Er mwyn trefnu hynny mae’n rhaid gwneud ymholiadau yn siop Wayside Stores yn Llanfaelog (01407 810153) … yn amlwg mae’n well gwneud hynny cyn cychwyn ar y daith!

Yn ôl y chwedl, cafodd y domen ei chludo i Fôn mewn ffedog cawres ond wrth geisio dychmygu pobl Oes y Cerrig yn adeiladu’r fath siambr, mae’n debyg fod y gwirionedd yn fwy syfrdanol nag unrhyw chwedl.

Ar ôl gadael y siambr, dilynwch y llwybr heibio i Borth Trecastell tuag at y lôn fawr cyn troi i’r chwith yn ôl tuag at Rhosneigr.

Yn hytrach na throedio’r un llwybr ar hyd y traeth, mae modd cerdded trwy’r twyni ar dop y traeth yr holl ffordd yn ôl i ochr y pentref o Draeth Llydan cyn cerdded trwy’r pentref yn ôl at y caffi.