Archif y blog

Oriel: Cylchdaith Beaumaris

Cylchdaith Beaumaris

henllys-map

Man cychwyn: Castell Beaumaris (SH 607 761)
Ar y daith: Gary a Mari
Amser: Dydd Mercher 26 Chwefror, 2014: 1300 – 1430
Tywydd: Sych ond yn fwdlyd iawn o dan droed
Pellter:  6 milltir

Er bod y rhan fwyaf o’n teithiau cerdded hyd yma wedi bod ar hyd Llwybr Arfordir Môn, mae ‘na sawl llwybr a chylchdaith arall werth eu hanturio ar yr Ynys.

Gydag Ifan yn treulio’r prynhawn yn ymarfer yn bandroom Band Pres Beaumaris penderfynom achub ar y cyfle i archwilio un o’r llwybrau hyn o amgylch Beaumaris gan gychwyn y daith ger y Castell.

Mae’r llwybr yn cychwyn yn ddigon syml wrth ddilyn Wexham Street cyn troi i’r dde tuag at westy Henllys Hall. Wedi cyrraedd y gwesty, mae angen osgoi’r trowsusau tartan a siwmperi Pringle wrth dorri ar draws Cwrs Golff Henllys.

Ar ôl cerdded heibio’r twll cyntaf ac osgoi’r peli wrth wibio heibio i lawnt rhif 16 ac 17 mae’r llwybr yn dod allan ger eglwys Llanfaes.

Yn anffodus, wrth droi i fyny’r allt a cheisio canfod y llwybr sy’n esgyn tuag at Gofeb y Teulu Bulkeley, mae’n rhy hawdd cymryd y troiad anghywir trwy’r giât mochyn a chanfod eich hun yn ôl ar y cwrs golff … sy’n golygu gorfod gwibio ar hyd lawnt yr wythfed twll cyn i unrhyw un daro pêl i’ch cyfeiriad!

Os digwydd cymryd y troiad anghywir mae modd cerdded i ben y bryn a thros y gamlas er mwyn ail ymuno â’r llwybr … a chael hoe fach gan edrych yn ôl tua’r dwyrain a golygfeydd godidog tuag at Pen y Gogarth.

Ar ôl troi cefn ar y cwrs golff mae’r llwybr yn arwain tuag at Gofeb Bulkeley, obelisg 90 troedfedd o uchder er cof am Syr Richard Bulkeley Williams-Bulkeley a fu farw ym 1875, ond, yn rhyfedd ddigon, nid yw’r llwybr yn eich arwain at y cae lle mae’r cofeb ond, yn hytrach, i’r cae drws nesaf.

Am y tro cyntaf ar ein teithiau cerdded ar yr Ynys, cawsom ein siomi o sylwi fod y gamfa oedd yn arwain allan o’r cae ger y Cofeb wedi ei rwystro â sawl hen glwyd a ffens, ac ar ôl stryffaglu drosodd i’r ffordd fawr, roedd na fwy o siom o sylwi fod yr un peth yn wir am y gamfa i’r cae gyferbyn.

Wrth fwmian sawl rheg o dan ein gwynt, llwyddom i oroesi’r rhwystrau a dilyn y llwybr i lawr tuag at y gamfa ger yr Elusendai (Almshouses) â godwyd ym 1613 gydag arian y dyngarwr, David Hughes, oedd hefyd yn gyfrifol am sefydly Ysgol Ramadeg Rydd Beaumaris.

Mae’r Elusendai ar ffordd Allt Goch Fawr sydd wedi ei henwi oherwydd y gwaed fu’n llifo o frwydr Allt Goch yn 1646. Roedd Castell Beaumaris o dan reolaeth byddinoedd Brenin Charles I,  ond yn dilyn y frwydr ar Allt Goch, ildiwyd y castell i fyddinoedd y Roundheads gan Gwnstabl y Castell, Richard Bulkeley.

Yn hytrach na cherdded i lawr Allt Goch i’r dref, mae’r cylchdaith yn troi i’r ddear hyd The Mile Road tuag at Hen Bentref Llandegfan a Llyn Pen y Parc.

Mae’r darn yma o’r gylchdaith ychydig hirach na’r disgwyl ond mae’n rhaid parhau ar hyd y ffordd hyd nes bo chi’n cwrdd â’r Llwybr Arfordirol sy’n troi yn ôl tua’r de-ddwyrain trwy Goed Parc cyn anelu’n ôl am dref Beaumaris heibio i Glwb Golff Baron Hill.

Felly yn ogystal â cherdded cylchdaith newydd, fe lwyddom ni i ychwanegu rhyw filltir i’n cyfanswm o’r Llwybr Arfordirol!